Cienie przybytku „lepszych ofiar” – jedna z pierwszych broszur C. T. Russella
Cienie przybytku „lepszych ofiar” – jedna z pierwszych broszur C. T. Russella
Na początku informujemy, że artykuł nasz składa się z następujących rozdziałów:
Cienie przybytku „lepszych ofiar” – rok wydania
Niektóre różnice między Naukami przybytku a Cieniami przybytku
Ogólny opis broszury Cienie przybytku
‘Daty prorocze’ i niektóre nauki omawiane w broszurach Nauki przybytku i Cienie przybytku
Odrzucenie broszury Cienie przybytku
Inne manipulacje chronologiczne C. T. Russella
W tytule artykułu napisaliśmy, że publikacja pt. Cienie przybytku „lepszych ofiar” jest jedną z pierwszych broszur (w istocie chodzi o jej pierwowzór pt. Nauki przybytku). Ponieważ wskazuje się dwie możliwe daty jej wydania – 1881 lub 1882 – nie można wykluczyć, że wcześniejszą publikacją była broszura pt. Pokarm dla myślących chrześcijan, która na pewno ukazała się w 1881 roku. Najwcześniejszą znaną broszurą pozostaje wydana w 1877 roku publikacja pt. Cel i sposób powrotu naszego Pana (nie była ona wydana poprzez Towarzystwa Strażnica, bo ono jeszcze nie istniało – założone w 1881 r.).
W roku 1926 Towarzystwo Strażnica wskazało broszurę Cienie przybytku jako wydaną w 1881 roku, a przy tym samo przyznało, że na początku lat 80. XIX wieku uznawało ją za zawierającą „całą prawdę”:
„W roku 1881 została wydana broszura Cienie Przybytku; i wielu myślało, że ta broszura odnośnie Boskiego planu zawierała całą prawdę. Ale później wyszedł pierwszy tom Wykładów Pisma Świętego, z wydaniem którego niektórzy znowu myśleli, że w nim została wyjawiona cała prawda. Lecz z biegiem czasu wychodziły następne tomy Wykładów Pisma Świętego i z każdym wydaniem autor porobił pewne zmiany, a to dzięki otrzymaniu większego światła” (Strażnica 01.05 1926 s. 132 [ang. 15.04 1926 s. 116]).
Poniżej omawiamy tę broszurę i wracamy do roku jej wydania.
Cienie przybytku „lepszych ofiar” – rok wydania
Powyżej podaliśmy cytat z roku 1926, informujący o tym, że broszura Cienie Przybytku została wydana w 1881 roku.
Otóż nie jest to prawda. W tamtym czasie broszura ta posiadała tytuł Nauki przybytku (ang. The Tabernacle and Its Teachings). Tak samo zatytułowana była ona w roku 1885. Po raz pierwszy zmieniono jej tytuł w roku 1890: Czego nas uczy obrazowy przybytek (ang. The Typical Tabernacle and Its Teachings).
Jako Cienie przybytku (ang. The Tabernacle Shadows of the “Better Sacrifices”) opublikowano ją dopiero w roku 1892. W roku 1899 wydano wersję zrewidowaną. Po polsku ukazała się tylko ta ostatnia wersja.
Te informacje zainteresowany znajdzie na przykład w skorowidzu Towarzystwa Strażnica do publikacji z lat 1986-2024 w dziale PUBLIKACJE TOWARZYSTWA STRAŻNICA:
1882: Nauki przybytku (dodatek do w1882 1.1-1.2)
1885: Nauki przybytku (w1885 1.7-1.8)
1890: Czego nas uczy obrazowy przybytek (w1890 1.8-1.9)
1892: Cienie przybytku „lepszych ofiar” (wydana jako traktat): [traktat ten ma oznaczenie No 11 – październik 1891]
1899: Cienie przybytku „lepszych ofiar” (wyd. zrewid.) (wydana jako w1899 1.3-15.3)
1904: nr 65: Cienie przybytku „lepszych ofiar” [wydana jako traktat]
Broszury te ukazywały się też jako dodatki do Strażnicy, a od roku 1908 również jako dodatkowe rozdziały w niektórych tomach Wykładów Pisma Świętego.
1908: Boski plan wieków (Wykłady Pisma Świętego, tom I) (dodano broszurę „Cienie przybytku”)
1909: Pytania berejskie do książki „Cienie przybytku ‚lepszych ofiar’” (po polsku brak)
1915: Pojednanie pomiędzy Bogiem i człowiekiem (Wykłady Pisma Świętego, tom V) (dodano broszurę „Cienie przybytku”)
1920: Cienie przybytku „lepszych ofiar” (wydanie z dodatkami i pytaniami do studium)
W języku polskim po raz pierwszy broszura Cienie przybytku ukazała się około roku 1915 (patrz jej reklamy: Powrót naszego Pana czyli świtanie dnia Sądnego 1915 strona reklamowa; Co Pismo Święte mówi o piekle 1916 strona reklamowa), natomiast pytania do niej wydano w roku 1920.
https://polona2.pl/item/pytania-do-cieni-przybytku-lepszych-ofiar,NzQyNTU0NjA/2/#info:metadata
C. T. Russell (1852-1916), prezes Towarzystwa Strażnica, podał, że pierwszy raz tę broszurę wydał w roku
„Pierwsze wydanie tej książki wyszło w 1881 roku, a błogosławieństwo Boże, jakie z tego wypłynęło, zdaje się, iż było bardzo pomocne dla zgromadzeń, dla których wyłącznie ta praca była zamierzoną, to jest dla »Królewskiego Kapłaństwa«.” (Cienie Przybytku „Lepszych Ofiar” 1915, strona bez numeracji, Przedmowa [ang. 1899, strona bez numeracji, Preface]).
Patrz też: Strażnica 15.06 1919 s. 191 i Dokonana Tajemnica 1925 (ang. 1917) s. 430 – „(…) tedy napisał dzieło p.t.: »Cienie Przybytku Lepszych Ofiar«, które rozeszło się w 1,500,000 egzemplarzy. Było to w roku 1881, w którym to czasie wydał on dzieło zatytułowane »Pokarm dla myślących Chrześcijan«…”.
Niestety nie możemy potwierdzić istnienia tej broszury z datą 1881.
Angielskie skorowidze do publikacji Świadków Jehowy podają dwie daty wydania starszej broszury Nauki przybytku:
1881 – skorowidz dla lat 1930-1985;
1882 – skorowidz dla lat 1986-2025.
Tak więc otrzymujemy od Towarzystwa Strażnica sprzeczne informacje, choć rok różnicy to rzeczywiście niewiele. W przypadku wydania innej angielskiej książki N. Barboura (1824-1905) i Russella pt. Trzy światy występuje różnica kilku lat (1873 i 1877 r.).
Z jeszcze innych powodów omawiana broszura raczej nie mogła ukazać się w roku 1881.
Po pierwsze, przywołuje ona Strażnicę z września 1881 roku i broszurę Pokarm, która ukazała się też w tym samym miesiącu (patrz s. 15).
Po drugie, wspominając broszurę Pokarm, w publikacji Nauki przybytku podano: „Z czego ponad milion egzemplarzy rozprowadzono w 1881 roku” (patrz strona reklamowa).
Po trzecie, reklama tej broszury, mówiąca o wydaniu jej „wkrótce”, po raz pierwszy opublikowana została we wrześniu 1881 roku:
„Oczekujemy, że wkrótce wydamy BEZPŁATNY TRAKT zatytułowany „TABERNACLE AND IT TEACHINGS”: – Proście, a otrzymacie” (ang. Strażnica wrzesień 1881 s. 162 – We expect to issue soon a FREE TRACT, entitled, "THE TABERNACLE AND ITS TEACHINGS:" – Ask and ye shall receive).
Po czwarte dopiero w Strażnicy ze stycznia-lutego 1882 roku podano informację: „Jako dodatek przesyłamy Państwu »The Tabernacle and its Teachings«, o którym mowa była w kilku poprzednich numerach…” (s. 313). „Mowa była” w kilku listach od osób, które po przeczytaniu komunikatu w Strażnicy z września 1881 roku wysłały już wcześniej zamówienia na tę broszurę.
Z powyższego widać, że Russell napisał tę broszurę w roku 1881, ale nie zdążył jej wtedy wydać. Nastąpiło to w roku 1882. Późniejsze jego i Towarzystwa Strażnica informacje o wydaniu w roku 1881 są nieprawdziwe.
Niektóre różnice między Naukami przybytku a Cieniami przybytku
Edycja broszury Nauki przybytku z roku 1882 ma 10 rozdziałów, a z 1885 już tylko siedem (jej tekst patrz ang. Strażnica lipiec/sierpień 1885 s. 3-11).
W edycji z roku 1882 występują różne lata prorocze wyznaczone przez Russella:
538 (3 razy, s. 91-92) 1798 (4 razy, s. 89-90, 93), 1828 (1 raz, s. 91), 1846 (7 razy, s. 79, 82-83. 86) 1874 (5 razy, s. 92), 1881 (1 raz, s. 39), 1914 (1 raz, s. 92) i inne.
W wydaniu z 1885 roku nie występują już wspomniane ‘daty prorocze’ – ani żadne inne. Nie pojawiają się one również w kolejnych edycjach.
Wydanie z 1882 roku liczy 96 stron, natomiast edycja z 1885 kończy się odpowiednikiem strony 75 (ma ona też inny układ stron, bo to dodatek do Strażnicy). Nie zawiera ona trzech ostatnich rozdziałów:
Rozdz. VIII. The Cleansing of the Sanctuary (s. 76-87).
Rozdz. XIX. Another Description of the Desolating od the Sanctuary (s. 88-92).
Rozdz. X. The Sanctuary Trodden Down (s. 93-96).
Niemal wszystkie omawiane 'daty prorocze' znajdowały się w tej części broszury, którą w 1885 roku odrzucono. Tytuły i treści rozdziałów w kolejnych wydaniach zostały częściowo zmienione, przez co nie da się ich bezpośrednio porównać. Edycje te liczą osiem rozdziałów, co oznacza, że po 1885 roku dodano jeden nowy rozdział.
Broszura z 1882 roku liczyła 96 stron (10 rozdziałów), natomiast edycja z 1899 roku – 128 stron (8 rozdziałów), co oznacza, że Russell rozbudowywał treść poszczególnych rozdziałów.
Nauki Russella stale ewoluowały, więc zmieniała się również interpretacja przybytku i jego symboliki. Zmieniały się również tytuły broszury omawiającej przybytek oraz wspomniane ‘daty prorocze’.
Ogólny opis broszury Cienie przybytku
Czego uczyła broszura Cienie przybytku?
W poniższych fragmentach Towarzystwo Strażnica konsekwentnie podawało rok 1881, a nie 1882, jako datę wydania tej broszury. Datę tę błędnie przypisywano Cieniom przybytku (1892, 1899), zamiast Naukom przybytku (1882, 1885).
Oto krótkie opisy:
„Jak wyglądały te zebrania? Jedno z nich prowadzono na podstawie książki Cienie przybytku „Lepszych ofiar”, opublikowanej przez Towarzystwo w roku 1881. Omawiała ona prorocze znaczenie izraelskiego przybytku i składanych tam ofiar. (…) wszyscy mieli się uczyć i odpowiadać na pytania. Co przedstawia cielec? Dziedziniec? Miejsce święte? Dzień Przebłagania? Arcykapłan? Podkapłani? Tak głęboko wryło się to wszystko w nasze umysły, że potrafiliśmy sobie wyobrazić arcykapłana wykonującego swe obowiązki i wiedzieliśmy, co one oznaczały” (Dzieje Świadków Jehowy w czasach nowożytnych. Stany Zjednoczone Ameryki. Na podstawie Rocznika Świadków Jehowy na rok 1975 s. 9).
„A jakie były przemówienia pielgrzymów? Ray C. Bopp mówi o jednym z nich, bracie Toutjianie: »Brat ten był prawdziwym nauczycielem. Uczył za pomocy ilustracji. (...) [Miał] niewielki model przybytku wzniesionego na pustyni i ustawiał go na stole. (...) Miejsce święte, Miejsce Najświętsze, dziedziniec z ołtarzem na ofiary całopalne oraz basen otaczała zasłona wykonana z materiału, zwisająca z wysokości około 10 centymetrów i zawieszona na małych metalowych prętach jak kurtyna. Figurki kapłanów w typowych szatach były ustawione we właściwych miejscach i stale je przesuwano, w miarę jak wykonywali swe czynności (...) [podczas gdy brat Toutjian] opisywał każdą czynność i objaśniał jej prorocze znaczenie na podstawie podręcznika Cienie przybytku«” (Dzieje Świadków Jehowy w czasach nowożytnych. Stany Zjednoczone Ameryki. Na podstawie Rocznika Świadków Jehowy na rok 1975 s. 13).
„Przez jakieś czterdzieści lat ich podstawowym i najczęściej używanym podręcznikiem do studiowania Biblii była broszura Cienie przybytku, opublikowana w roku 1881, gdzie na podstawie Listu do Hebrajczyków omawiano różne aspekty wielbienia Boga praktykowanego w Izraelu. Już wówczas powiedziano w Strażnicy (wyd. ang. z 15 lipca 1909, strona 216), że w tej broszurze po raz pierwszy wyraźnie przedstawiono »Boski plan«, według którego 144 000 ludzi ma powołanie niebiańskie, reszta zaś ludzkości, przywrócona do doskonałości, będzie żyć w ziemskim raju” (Strażnica XCVIII [1977] Nr 21 s. 13).
‘Daty prorocze’ i niektóre nauki omawiane w broszurach Nauki przybytku i Cienie przybytku
Broszura Nauki przybytku z roku 1882 zwierała wiele ‘dat proroczych’, które Russell wykorzystywał w swoim nauczaniu (patrz wyżej). Większość z nich utrzymała się przez lata, część jednak szybko odrzucił. Te ostatnie omawiamy.
Rok 538 i 1828 – Dn 12:11
W broszurze Nauki przybytku Russell wyznaczył rok 1828 jako datę początku „dochodzenia do prawdy”, a nie – jak później – 1829, dla wypełnienia 1290 dni-lat z tekstu Dn 12:11. To samo dotyczy daty początkowej w jego wyliczeniu, to znaczy roku 538, który z czasem zmienił na 539.
Prawdopodobnie cytowana broszura była jedyną publikacją, która uczyła wprost o roku 538 i 1828:
„1290 lat, od 538 roku, kończy się w 1828 roku. Tam, jak wierzymy, weszliśmy w to, co Pismo Święte określa jako »czas końca« – lub okres, do którego wizja była zapieczętowana i ukryta, a od którego ci, którzy są prowadzeni przez Ducha, dochodzą do coraz jaśniejszego zrozumienia tych spraw” (The Tabernacle and Its Teachings 1882 s. 91 – The 1290 years, from 538, end in 1828. There, we believe, we entered what is scripturally termed, “The time of the end” – or the period until which, the vision was sealed and hidden, and since which, those led of the Spirit are coming to more and more clear understanding of these matters).
Od kogo zatem Russell przejął naukę o tych datach i okresie 1290 lat?
Otóż od swego nauczyciela adwentysty Barboura. Ten już w roku 1871 uczył w swojej książce o tych datach (patrz EVIDENCES FOR THE COMING OF THE LORD IN 1873: OR THE MIDNIGHT CRY 1871 s. 48-49; s. 48: From A.D. 538, where "the abomination was set up," the thousand two hundred and ninety days end in 1828.).
Podobnie nauczał także w roku 1876, w którym poznał Russella:
„1290 dni zakończyło się około 1828 roku n.e., gdy rozpoczął się »czas oczekiwania«, czyli ruch adwentowy. 1335 »dni« zakończyło się między wiosną
W 1891 roku w trzecim tomie Wykładów Russell zmienił obie daty na 539 i 1829:
„Doliczając do roku 539, 1290 Dni symbolicznych, to otrzymujemy datę 1829, zaś 1335 dni, otrzymujemy rok 1874. Niech czytelnik zauważy, z jaką akuratnością daty te zaznaczone...” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919 [ang. 1891] s. 83).
Pozostałe daty, które omawiamy poniżej, także zostały wcześniej wyznaczone przez Barboura, a Russell je od niego przejął. Oto krótkie stwierdzenie Towarzystwa Strażnica na ten temat:
„»Kiedy spotkaliśmy się po raz pierwszy«, pisał później Russell, »Barbour dużo się ode mnie dowiedział o pełni restytucji ugruntowanej na odpowiedniej wartości okupu złożonego za wszystkich, a ja wiele się od niego nauczyłem o chronologii«. Barbourowi udało się przekonać Russella, że w roku 1874 rozpoczęła się niewidzialna obecność Chrystusa” (Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 s. 46).
Rok 1798 – początek „czasu końca”
Początkowo Russell wyznaczał rok 1798 jako początek „czasu końca”:
„Obalenie tego panowania w 1798 roku przez Rewolucję Francuską oznaczało początek »czasu końca« (Dn 11:35)” (ang. Strażnica sierpień 1879 s. 24 [reprint]).
Ta data znalazła się oczywiście w broszurze Nauki przybytku i to cztery razy:
„Ten »wyznaczony czas« jest wspominany wielokrotnie – to 3 1/2 czasu (trzy i pół symbolicznego roku = 1260 lat) z Daniela 12:7 i z Obj. 12:14. To samo jest określane jako 42 miesiące i »1260 dni« z Obj. 12:6, 13:5 i 11:3, które wszystkie symbolizują okres czasu (1260 lat), w którym papiestwo miało władzę prześladowczą, a który zakończył się w 1798 roku, kiedy papież Pius VI, został wzięty do niewoli do Paryża (…) Widzimy zatem, że łańcuch proroctw sięga aż do roku 1798 – roku faktycznego unieważnienia władzy papieskiej i szczegółowo opisuje karierę człowieka, który tego dokonał – najwybitniejszej postaci, jaka zapisała się na kartach historii” (The Tabernacle and Its Teachings1882 s. 89, 90).
„(…) jak wierzymy, weszliśmy w to, co Pismo Święte określa jako »czas końca«” (jw. s. 91). Patrz też jw. s. 93.
Dopiero od 1890 roku w publikacjach Russella jako początek „czasu końca” (lub „czasów ostatecznych”) zaczęto podawać rok 1799 zamiast 1798 (patrz ang. Strażnica listopad 1890 s. 1258 [reprint]). Tak też nauczał on w trzecim tomie Wykładów w roku 1891:
„(...) w rozdziale 12 są zaznaczone trzy okresy a mianowicie 1260, 1290, 1335 czyli dni prorocze, które współdziałają i utwierdzają daty podane w rozdziale 11, że początek Czasów ostatecznych rozpoczął się w 1799 roku” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919 [ang. 1891] s. 16-17). Patrz też jw. s. 34.
Już w roku 1889 Russell otrzymywał rok 1799 poprzez dodawanie 1260 dni-lat do roku 539, a nie do 538 (patrz powyżej). Jednak nie nazwał wtedy roku 1799 początkiem „czasu końca”:
„(…) od roku 539 do roku 1799 (t. j. przez 1260 Iat.)” (Nadszedł Czas 1919 [ang. 1889] s. 333).
Rok 1881 – koniec powołania niebiańskiego
W broszurze Nauki przybytku Russell wyznaczył koniec „powołania niebiańskiego” na rok 1881 (doktryna „zamkniętych drzwi”) i posłużył się przy tym dziwną logiką:
„Musi kiedyś nadejść moment, gdy ostatni członek tego »kozła Pańskiego« zostanie poświęcony. [Wierzymy, że jesteśmy właśnie w tym momencie, 1881 r. – drzwi możliwości poświęcenia są zamknięte, chociaż wciąż jest czas, aby dokonać poświęcenia już dokonanego.]” (The Tabernacle and Its Teachings1882 s. 39 – The moment must sometime come when the last member of this “Lord’s goat” shall have consecrated. [We believe that we are at just this point now, 1881 – the door of opportunity to consecrate closed, though there is still time to carry out the consecration already made.]).
[W wydaniu z roku 1885 data 1881 została usunięta, a treść fragmentu zmieniona, patrz ang. Strażnica lipiec-sierpień 1885 s. 7]
Zauważmy słowa „drzwi możliwości poświęcenia są zamknięte”.
W roku 1891 Russell dla odmiany napisał, że „drzwi są jeszcze otwarte”:
„Chociaż ogólne »wezwanie« do tej łaski zakończyło się w roku 1881, to jednak »drzwi« są jeszcze otwarte. (...) Łaska ta ma określony czas swego zaczęcia: oczekujący uczniowie Chrystusa otrzymali ją w dni Zielonych Świątek, R. P.
*) Zobacz Tom II., wykład VII]” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919 [ang. 1891] s. 233-234).
Rok 1874 – obliczenie tej daty poprzez rok 538
Russell uznawał rok 1874 przede wszystkim za początek niewidzialnej „obecności Chrystusa”. Datę tę wyprowadzał między innymi przez dodanie do roku 538 (patrz powyżej) okresu 1335 dni-lat z tekstu Dn 12:12. Rok 1874 wymienił w broszurze Nauki przybytku pięć razy (s. 92).
„1335 dni, według tej samej miary, datuje się od tego samego punktu, 538, i kończy się na roku 1874. Ilu z nas może wykrzyknąć słowami Anioła: »O błogosławieństwie« tych, którzy żyją od 1874 roku, którzy czekają gorliwie – czuwają – którzy dotrzymują swego przymierza poświęcenia i którzy mogą mieć zrozumienie wizji? Inne proroctwa i wypowiedzi Nowego Testamentu pokazują nam, że w 1874 roku Pan Jezus pojawił się, aby zebrać swoje klejnoty, i że czas od tego czasu nazywa się »Żniwem«, które »jest końcem wieku« (Mt 13:39)” (The Tabernacle and Its Teachings1882 s. 92).
W roku 1891 Russell nie używał już w swoich wyliczeniach roku 538, ale 539. Na podstawie okresu 1335 dni-lat wyznaczał wtedy rok 1874 lub 1875:
„Śledząc owe 1335 dni Daniela XII aż do końca tej samej daty zrozumiemy, dlaczego anioł odnosi się do tejże daty w tych słowach – »Błogosławiony, kto doczeka a dojdzie do tysiąca trzech set trzydziestu i pięciu dni!« – R. P. 1874*). Nie zapominajcie, że obliczając podane tu czasy symboliczne, używaliśmy klucza dostarczonego nam przez sposób pierwszego przyjścia – gdzie dzień przedstawiał literalny rok. W ten sposób znaleźliśmy, że wtóre przyjście naszego Pana przypada akurat na rok 1874 w październiku.
*) Rok według rachuby żydowskiej zaczyna się w październiku; dlatego październik 1874 roku był właściwie początkiem 1875 roku” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919 s. 131 [ang. 1891 s. 126]).
„Doliczając do roku 539, 1290 Dni symbolicznych, to otrzymujemy datę 1829, zaś 1335 dni, otrzymujemy rok 1874. Niech czytelnik zauważy, z jaką akuratnością daty te są zaznaczone… ” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919 s. 83).
Można by uznać, że są to jedynie drobne różnice chronologiczne – przesunięcia o „jeden rok” (538 na 539; 1798 na 1799; 1828 na 1829). Jednak to sam Russell wyznaczył zasadę, której powinien się trzymać, skoro wielokrotnie ją przypominał:
„Naprzykład gdyby Chronologię zmieniono choćby o jeden rok, ujmując lub dodając (…) już cała równoległość byłaby zepsuta. Gdybyśmy dodali jeden rok (...) Każdy łatwo pojmie, że taka zmiana popsułaby od razu całą zgodność tej równoległości. Gdybyśmy natomiast ujęli jeden rok w Chronologicznych obliczeniach, to zamieszanie byłoby tak samo wielkie...” (Nadszedł Czas 1919, 1923 s. 272 [ang. 1889, 1927 s. 243]).
„Nie widzimy powodu do zmiany obliczeń, nie możemy też ich zmienić, nawet gdybyśmy chcieli. Wierzymy, że są one datami Bożymi, nie naszymi. Pamiętajmy jednak, że koniec roku 1914 nie jest datą początku, lecz datą końca czasu ucisku” (ang. Strażnica 15.07 1894 s. 1677 [reprint]; cytat za Kryzys sumienia R. Franz 2006, s. 219 [tam też fotokopia]).
„Harmonia proroczych okresów stanowi jeden z najmocniejszych dowodów poprawności naszej chronologii. Zazębiają się one jak tryby doskonałej maszyny (…) zmiana chronologii choćby o jeden rok zniszczyłaby całą harmonię” (ang. Strażnica 15.08 1904 s. 3415 [reprint]).
Patrz też:
ang. Strażnica 01.10 1904 s. 3436, reprint;
ang. Strażnica 15.11 1904 s. 3459, reprint;
ang. Strażnica 01.10 1907 s. 4067, reprint;
ang. Strażnica 15.12 1913 s. 5368, reprint.
Co Russell miał na swoje usprawiedliwienie w kwestii łamania zasady „jeden rok”? Chyba tylko to, że pierwszy raz opisał ją w roku 1889, a więc już po pierwszych swoich zmianach chronologicznych. Jednak później także łamał tę zasadę, aż do końca życia.
Rok 1914 – Daniel miał zmartwychwstać
W broszurze Nauki przybytku Russell wyraził pogląd, że prorok Daniel zmartwychwstanie w roku 1914:
„Ale nie tylko błogosławieństwo miało być udziałem niektórych żyjących, kiedy to »żniwo« lub koniec wieku miało nadejść w 1874 roku, ale Danielowi powiedziano, że jego nadzieja leży tutaj. Kiedyś podczas tego »żniwa« (które rozpoczęło się pod koniec 1335 dni i które z innych proroctw, jak się dowiadujemy, będzie trwało 40 lat, czyli do 1914 roku), Daniel miał zmartwychwstać – »Idź swoją drogą, aż nastąpi koniec [żniwo], bo odpoczniesz i staniesz w swoim losie przy końcu dni« (werset 13)” (The Tabernacle and Its Teachings1882 s. 92 – But, not only was a blessing to be upon some of the living, when this “harvest” or end of the age should come, in 1874, but Daniel was told that his hope lay here. Sometime during this “harvest,” (which commenced at the end of the 1335 days, and which from other prophecies, we learn will last for 40 years, or until 1914,) Daniel was to have a resurrection – ”Go thou thy way till the end [harvest] be, for thou shalt rest, and stand in thy lot at the end of the days.” (Verse 13)).
Wydaje się, że Russell nigdy więcej nie użył tak stanowczych słów dotyczących zmartwychwstania Daniela w roku 1914.
Krzyż zapowiadany w symbolice przybytku
Podejmujemy kwestię krzyża, ponieważ obecnie Towarzystwo Strażnica odrzuca go jako symbol pogański. Tymczasem Russell dopatrywał się jego zapowiedzi nawet w symbolice przybytku.
Tym razem cytujemy jego słowa z broszury Cienie przybytku, gdyż posiadamy jej polski tekst:
„Kropienie krwią przed i na »Ubłagalni« było czynione w kształcie krzyża, którego wierzch rozpoczynał się na »Ubłagalni«. To jest przedstawione w opisie; »Wziąwszy ze krwi cielca onego; kropić będzie palcem swym na Ubłagalni ku wschodowi (ku ‘Zasłonie’); także przed Ubłagalnią (na poprzek, z frontu)«” (Cienie przybytku „lepszych ofiar” s. 72 [ang. 1899 s. 63]; broszura zawarta w piątym tomie Wykładów pt. Pojednanie pomiędzy Bogiem i człowiekiem 1920).
Patrz też podobnie The Tabernacle and Its Teachings1882 s. 37.
„Nasz Najwyższy Kapłan, Jezus Chrystus, przeszedł poza rzeczywistą »Drugą Zasłonę«, gdy umarł na krzyżu...” (jw. s. 99).
Zniesienie różnic między płciami i „żeńskości”
Russell w broszurze Cienie przybytku z roku 1899 zapowiadał, że „wszelka żeńskość będzie usuniętą” w „przyszłym wieku”. Ciekawe, że była to nowa nauka i nie występowała we wcześniejszych wydaniach broszury z lat 1882-1892:
„Jak w przyszłym wieku będzie zniesioną różnica płciowa odnośnie do mężczyzny i niewiasty, tak podobnież będzie między Chrystusem a Kościołem – gdy tenże będzie uwielbiony, wszelka żeńskość będzie usuniętą” (Cienie przybytku „lepszych ofiar” s. 115 [ang. 1899, 1904 s. 102]; broszura zawarta w piątym tomie Wykładów pt. Pojednanie pomiędzy Bogiem i człowiekiem 1920, 1925). Patrz też Cienie przybytku „lepszych ofiar” ok. 1915 s. 108.
Interesujące jest to, że ta nauka przetrwała w Towarzystwie Strażnica do dziś:
„Wszyscy ci chrześcijanie otrzymują przy zmartwychwstaniu inną naturę – stają się »współuczestnikami Boskiej natury«, stworzeniami duchowymi, wśród których nie ma kobiet, ponieważ Bóg obdarzył płcią tylko stworzenia ziemskie, by mogły wydawać na świat potomstwo (2Pt 1:4)” (Wnikliwe poznawanie Pism 2006 t. I, s. 1108). Por. wydanie ang. 2018 t. II, s. 1196.
Odrzucenie broszury Cienie przybytku
Do roku 1927 Towarzystwo Strażnica wydawało dodruki Wykładów Pisma Świętego Russella. Po zaprzestaniu ich publikacji nie drukowano już także Cieni przybytku, tym bardziej że z czasem zostały one włączone do piątego tomu Wykładów (patrz np. polskie wydania z roku 1920 i 1925 pt. Pojednanie pomiędzy Bogiem i człowiekiem).
Jeszcze w roku 1928, jak we wcześniejszych latach, Towarzystwo Strażnica w swej ofercie wydawniczejwymieniało Cienie przybytku (patrz ang. Strażnica 15.11 1928 s. 351). Była to wyłącznie wyprzedaż ‘resztek’ spuścizny Russella.
Natomiast szeroki opis odrzucenia badania Cieni przybytku przedstawiono w angielskiej Strażnicy z 1 listopada 1930 roku (s. 324-325, 328). W polskiej edycji z roku 1931 napisano między innymi:
„Opis »Cieni Przybytku« był przeznaczony kościołowi, a badanie tegoż stało się rzeczą wielkiej wagi ponieważ przyczyniło się wielom ku dobremu i wielom ku nieszczęściu. (…) Niezawodnie iż »Cienie Przybytku« spowodowały więcej rozprawy pomiędzy braćmi aniżeli jakakolwiek inna część prawdy. Tysiące ponad tysiące godzin spędzono w rozbieraniu najmniejszych szczegółów pod względem budowy przybytku i badacze tychże wynałożyli wiele czczych wysiłków celem wykazania obrazowego znaczenia tegoż, podczas gdy większe i ważniejsze nauki zawarte w przybytku na puszczy pominięto lub znieważono. Niektórzy wodzowie kościoła zaliczali »Cienie Przybytku« do najgłówniejszej nauki, wskutek czego rozwinęli i objawiali wiele zarozumiałości” (Strażnica 01.01 1931 s. 4-5 [ang. 01.11 1930 s. 324-325]). Patrz też jw. s. 9 (ang. jw. s. 328).
Dodajmy, że w jednej z publikacji podano rekordowy nakład Cieni przybytku – 1,5 miliona egzemplarzy (Dokonana Tajemnica 1925 s. 430). Jednak trudno to dokładnie zliczyć, bo, jak podawaliśmy, broszurę tą dołączano też do tomów Wykładów. Inne publikacje podają nakład 1 mln egzemplarzy (patrz ang. Boski Plan Wieków 1923, 1927 s. 5).
Widzimy, jak wiele razy Towarzystwo Strażnica zmieniało swoją pierwotną broszurę pt. Nauki przybytku. Wraz ze zmianą tytułu modyfikowano także nauki, wprowadzano nowe „cienie” oraz usuwano wcześniejsze elementy. Dotyczyło to również ‘dat proroczych’, które zastępowano nowymi (w innych publikacjach) lub pomijano w kolejnych wydaniach broszury. Po roku 1927 odrzucono studiowanie Cieni przybytku, a publikację tę i Wykłady Pisma Świętego Russella zastąpiła książka kolejnego prezesa J. F. Rutherforda pt. Wyzwolenie (1926; ed. polsku 1928):
„Na zgromadzeniu zorganizowanym w maju tego samego roku [1926 r.] ogłoszono wydanie książki Wyzwolenie (...). Należała ona do serii nowych książek, mających zastąpić Wykłady Pisma Świętego. Święci Boży przestali się oglądać wstecz. Z ufnością patrzyli w przyszłość, myśląc o czekającej ich pracy” (Pilnie zważaj na Proroctwa Daniela! 1999 s. 304).
Inne manipulacje chronologiczne C. T. Russella
Widzieliśmy powyżej, że dla Russella ważny był rok 538. Dla niego istotne było dodawanie do niego różnej liczby lat by otrzymać konkretne daty.
Przypominamy jego dodawanie:
538 r. + 1260 lat = 1798 r.
538 r. + 1290 lat = 1828 r.
Jednak niekonsekwentnie przedstawił kolejne obliczenie:
538 r. + 1335 lat = 1874 r.
To wyliczenie powinno dać mu rok 1873, a nie 1874:
538 r. + 1335 lat = 1873 r.
Widać z tego, że Russell manipulował liczbami i latami oraz przedstawiał wyniki, które nie były prawdziwe. Dlatego później zmienił rok 538 na 539.
Porównajmy jeszcze dwa jego różne dodawania pokazane w publikacjach. Jedno dotyczy roku 538, a drugie do 539. Wynik jest ten sam po dodaniu 1335 lat, to znaczy rok 1874, pomimo, że dodawanie oparte było na różnych datach:
„1335 dni, według tej samej miary, datuje się od tego samego punktu, 538, i kończy się na roku 1874. Ilu z nas może wykrzyknąć słowami Anioła: »O błogosławieństwie« tych, którzy żyją od 1874 roku, którzy czekają gorliwie – czuwają – którzy dotrzymują swego przymierza poświęcenia i którzy mogą mieć zrozumienie wizji? Inne proroctwa i wypowiedzi Nowego Testamentu pokazują nam, że w 1874 roku Pan Jezus pojawił się, aby zebrać swoje klejnoty, i że czas od tego czasu nazywa się »Żniwem«, które »jest końcem wieku« (Mt 13:39)” (The Tabernacle and Its Teachings1882 s. 92).
„Doliczając do roku 539, 1290 Dni symbolicznych, to otrzymujemy datę 1829, zaś 1335 dni, otrzymujemy rok 1874. Niech czytelnik zauważy, z jaką akuratnością daty te zaznaczone...” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919 [ang. 1891] s. 83).
Zaznaczamy, że rok 1874 to jedna z dwóch najważniejszych dat Russella (obok 1914 r.), a jednak manipulował on jej wyliczeniem!
Na zakończenie składam podziękowanie J. Romanowskiemu i K. Kozakowi za pomoc w tworzeniu tego tekstu.